DEFINISI MEMBACA

Definisi membaca yang dikemukakan oleh beberapa tokoh

Definisi yang diberikan oleh Smith & Johnson (1980) lebih berkait dengan proses membaca sebagai satu proses komunikasi antara pembaca dan penulis. Membaca menurut meraka ialah proses memahami apa yang dimaksudkan oleh penulis menerusi bahan yang dihasilkannya dalam bentuk paparan bertulis. Keupayaan membaca ialah keupayaan membuat tanggapan terhadap apa yang ingin dimaksudkan oleh penulis. Definisi ini ialah sepadan dengan definisi yang dikemukakan oleh Safiah Othman (1991), iaitu selagi seseorang tidak memahami apa yang dibaca maka dia belum lagi membaca. Definisi ini bermaksud pemberian makna terhadap bahan yang dibaca adalah penting bagi mengatakan bahawa seseorang itu berkeupayaan membaca atau mempunyai kemahiran membaca. Selagi beliau mempunyai masalah dalam proses memberi makna ini, maka selagi itulah beliau belum membaca.

Harris dan Sipay (1980) dalam memberikan definisi membaca menegaskan keperluan seseorang itu perlu mahir atau dapat membaca lambang-lambang bercetak bagi memberikan makna terhadap lambang yang dibacanya. Definisilah yang banyak digunakan bagi mengukur keupayaan seseorang, sama ada dia “celik huruf” atau “buta huruf”. Seseorang yang dapat membaca menurut definisi Harris dan Sipay ini ialah orang yang dapat membezakan antara lambang yang bertulis dalam sesuatu bentuk tulisan tertentu dan lambang yang bukan bertulis, iaitu dalam bentuk lukisan bagi mengungkap sesuatu objek atau konsep tertentu. Namun demikian, banyak tulisan yang terdapat di dunia ini adalah merupakan lambang lukisan yang dipermudahkan. Sebagai contoh aksara Cina, Jepun, Korea dan beberapa lagi sistem tulisan pelbagai aksara di dunia ini merupakan lambang lukisan yang mewakili sesuatu objek atau konsep yang ingin dimaksudkan. Lukisan tersebut kemudiannya menjadi lambang dalam sistem penulisan yang tekal dan diikuti oleh pengguna bahasa tersebut sehingga ke hari ini.

Seterusnya definisi yang diungkapkan oleh Goodman (1973) pula terdapat sedikit perbezaan daripada definisi yang dikemukakan oleh ketiga-tiga tokoh diatas. Goodman telah membuat kajian tentang kebolehbacaan, iaitu bagi merungkai persoalan sejauhmanakah sesuatu bahan tersebut dapat dibaca oleh seseorang pelajar membaca. Goodman pernah menyatakan bahawa membaca adalah satu permainan teka-teki. Hal ini bermaksud, pembaca seolah-olah bertka-teki dengan bahan  bercetak yang dibacanya. Maksudnya disini pembaca tidak semestinya mengetahui ungkapan kata-kata yang terdapat pada bahan yang dibacanya, tetapi beliau membuat tekaan terhadap sesuatu perkataan itu berdasarkan maksud yang palinh hampir dengan perkataan yang beliau tidak pasti.

Selain itu, definisi lain ialah definisi yang dikemukan oleh Mahzan (2003) menegaskan bahawa membaca ialah proses membina jambatan antara apa yang terdapat dipermukaan penulis dengan apa yang terdapat di minda pembaca. Definisi ini dikemukan berdasarkan satu teori bacaan yang amat berpengaruh sekitar tahun 1990-an iaitu teori skema. Teori ini menyatakan bahawa seseorang hidup dengan mengumpul seberapa banyak maklumat di dalam mindanya berlandaskan apa sahaja pengalaman yang dihadapi dalam hidupnya ini. Pengalaman latar ini akan kekal dalam mindanya dan digunakan bagi memperkayakan lagi mindanya dengan pengalaman yang baru. Semakin banyak pengalaman latar yang dikumpul, semakin kayalah mindanya. Pepatah melayu ada mengatakan, semakin jauh perjalanan, semakin luas pengalaman. Perjalanan bukan sahaja bermaksud dalam jarak atau lokasi dan tempat, tetapi pengalaman juga diperolehi menerusi pelbagai peristiwa yang dilalui.

Proses membaca menurut Mahzan ialah proses mengaitkan apa yang terdapat dalam minda seseorang dengan apa yang dibacanya dipermukaan bertulis. Semakin banyak yang diketahui tentang isu yang diungkap dalam bahan bertulis, semakin mudahlah beliau memahami apa yang dibaca.